ચેન્નાઈ: વિમાનની પાંખ હવાના પ્રવાહ પ્રમાણે પોતાનો આકાર બદલી શકે તો ઉડાન દરમિયાન મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ વિમાનને વધુ સ્થિર રાખી શકાય. આ વિચારને સાકાર કરતાં IIT મદ્રાસના સંશોધકોએ બે દાયકાના સંશોધન બાદ વિમાન માટે ફ્લેક્સિબલ વિંગ ટેક્નોલોજી વિકસાવી છે. પક્ષીઓની પાંખોમાંથી પ્રેરણા લઈને તૈયાર કરવામાં આવેલી આ ટેક્નોલોજી ખાસ કરીને પહાડી તથા પડકારજનક વિસ્તારોમાં વિમાનની ઉડાન માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
પક્ષીઓની પાંખોમાંથી મળી નવી ટેક્નોલોજીની પ્રેરણા
પક્ષીઓ આકાશમાં ઉડતી વખતે હવાની ગતિ અને દિશા પ્રમાણે પોતાની પાંખોને વાળે છે. આ કારણે તેઓ બદલાતા એરફ્લો સાથે સરળતાથી સંતુલન જાળવી શકે છે. IIT મદ્રાસના સંશોધકોએ કુદરતની આ જ પ્રક્રિયાને વિમાનની પાંખોમાં અપનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
વિકસાવવામાં આવેલી સિસ્ટમને ‘મોર્ફિંગ સ્કિન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હવાના પ્રવાહમાં ફેરફાર થતાં આ સિસ્ટમ પાંખના આકારને તે પ્રમાણે ઢાળવામાં મદદ કરશે.
‘એરોડાયનેમિક સ્ટોલ’નું જોખમ ઘટાડી શકાશે
વિમાનની પાંખ પરથી હવાનો પ્રવાહ અચાનક અલગ થઈ જાય ત્યારે એરોડાયનેમિક સ્ટોલની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ સમયે પાંખ દ્વારા પેદા થતી લિફ્ટ ઘટે છે અને ડ્રેગ વધી શકે છે. પરિણામે વિમાનની સ્થિરતા પર ગંભીર અસર થવાની શક્યતા રહે છે.
ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં હવાના પ્રવાહમાં અચાનક ફેરફાર થતો હોવાથી આવી સ્થિતિ પડકારરૂપ બની શકે છે. નવી મોર્ફિંગ સ્કિન ટેક્નોલોજીનો હેતુ આવા બદલાતા એરફ્લો વચ્ચે પાંખની કામગીરી જાળવી રાખવાનો છે.
પાંખ હવાના પ્રવાહ પ્રમાણે પોતાને ઢાળશે
IIT મદ્રાસે વિમાનની બહારની પાંખ માટે ખાસ એસેમ્બલી એટેચમેન્ટ તૈયાર કર્યું છે. આ મોર્ફિંગ સ્કિન હવાના પ્રવાહની સ્થિતિ પ્રમાણે પોતાનો આકાર બદલી શકે છે, જેથી એરફ્લો વધુ અસરકારક રીતે પાંખ સાથે જળવાઈ રહે.
આ ટેક્નોલોજીથી વિમાનની ઉડાન દરમિયાન સ્થિરતા વધારવામાં અને સ્ટોલ જેવી જોખમી સ્થિતિની સંભાવના ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
20 વર્ષનું સંશોધન, ટેક્નોલોજીને પેટન્ટ
આ ટેક્નોલોજી પાછળ IIT મદ્રાસ દ્વારા લગભગ બે દાયકાથી સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે. લાંબા સંશોધન બાદ વિકસાવવામાં આવેલી આ ટેક્નોલોજીની પેટન્ટ પણ મેળવી લેવામાં આવી છે.
હવે આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં કરવા માટે તૈયાર હોવાનું જણાવાયું છે. ભવિષ્યમાં ફ્લેક્સિબલ વિંગ ટેક્નોલોજી વિમાનની એરોડાયનેમિક કામગીરી અને સલામતી વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
