વોશિંગ્ટન: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ઝડપથી વધી રહેલા વિકાસને લઈને એક તરફ ટેક નિષ્ણાતો તેના સંભવિત જોખમો અંગે ચેતવણી આપી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે AI ક્ષેત્રે અમેરિકાની આગેવાની જાળવી રાખવા માટે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. આયર્લેન્ડની મુલાકાત દરમિયાન ટ્રમ્પે AI અંગેના ભયને ‘કાલ્પનિક’ ગણાવીને અમેરિકા-ચીન વચ્ચેની ટેક્નોલોજીકલ સ્પર્ધાને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી.
‘અમે ચીનથી આગળ છીએ’
ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા AI ક્ષેત્રે ચીન કરતાં આગળ છે અને આ સ્થિતિ જાળવી રાખવી જરૂરી છે. તેમણે AIને ભવિષ્યની વૈશ્વિક શક્તિ સાથે જોડતાં કહ્યું કે જે દેશ AIની રેસ જીતશે, તેનું વિશ્વમાં સૌથી મોટું વર્ચસ્વ રહેશે.
ટ્રમ્પે AIના સંભવિત જોખમો અંગે કરવામાં આવતી કેટલીક ચેતવણીઓને ફગાવી દીધી હતી. તેમના મતે કેટલીક ‘નકારાત્મક શક્તિઓ’ એવા ભય ઊભા કરી રહી છે જે વાસ્તવિકતા બનવાના નથી.
AI નિષ્ણાતના રાજીનામાથી ખળભળાટ
ટ્રમ્પના નિવેદન વચ્ચે અગ્રણી AI કંપની એન્થ્રોપિકના સંશોધક જેકબ કોક્સના રાજીનામાની ચર્ચા પણ તેજ બની છે. અગાઉ OpenAI સાથે કામ કરી ચૂકેલા કોક્સે AIના વિકાસની વર્તમાન ગતિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હોવાનું જણાવાયું છે.
તેમના મતે AI ટેક્નોલોજીનો વિકાસ જો આ જ ઝડપે આગળ વધતો રહેશે અને તેના પર યોગ્ય નિયંત્રણ નહીં રહે તો ભવિષ્યમાં માનવજાત માટે ગંભીર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. તેમણે AI વિકાસની ગતિ અંગે અમેરિકા અને ચીન સહિતના દેશો વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે સંકલનની જરૂરિયાત દર્શાવી હોવાનું કહેવાય છે.
મસ્ક અને ઓલ્ટમેન સહિત અનેક દિગ્ગજોએ વ્યક્ત કરી ચિંતા
AIના જોખમો અંગે ટેક ઉદ્યોગમાં લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. ઇલોન મસ્ક, સેમ ઓલ્ટમેન સહિત ટેક ક્ષેત્રના અનેક દિગ્ગજોએ AIની ઝડપથી વધતી ક્ષમતાઓ સાથે સુરક્ષા અને જવાબદાર વિકાસના મુદ્દાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
એક તરફ AIને મેડિકલ, વૈજ્ઞાનિક અને આર્થિક ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિ લાવનારી ટેક્નોલોજી તરીકે જોવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ તેના દુરુપયોગ અને નિયંત્રણ બહાર જવાની સંભાવનાને લઈને સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
અમેરિકામાં પણ AI નિયમન મુદ્દે ખેંચતાણ
AIના નિયમનને લઈને અમેરિકામાં પણ રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે. એક જૂથ ટેક્નોલોજીના ઝડપી વિકાસ અને અમેરિકાની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા જાળવવા પર ભાર મૂકે છે, જ્યારે બીજું જૂથ AIની સુરક્ષા અને સંભવિત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને કડક નિયમનની તરફેણ કરે છે.
‘ફ્રન્ટિયર એક્ટ’ સહિત AI સંબંધિત નિયમનના મુદ્દે અમેરિકન સંસદમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. સરકાર સામે હવે ટેક્નોલોજીકલ પ્રગતિને વેગ આપવાની સાથે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સંભવિત જોખમો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પડકાર છે.
AI હવે ટેક્નોલોજી નહીં, વૈશ્વિક શક્તિનું હથિયાર?
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની AI સ્પર્ધા હવે માત્ર ટેક કંપનીઓની હરીફાઈ પૂરતી સીમિત રહી નથી. AIનો પ્રભાવ અર્થતંત્ર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, સૈન્ય અને વૈશ્વિક રાજકારણ સુધી પહોંચ્યો છે.
આ સ્થિતિમાં ટ્રમ્પનું નિવેદન સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે અમેરિકા AIની દોડમાં પાછળ રહેવા તૈયાર નથી. બીજી તરફ નિષ્ણાતોની ચેતવણીઓ દર્શાવે છે કે AIની ઝડપ અને તેની સુરક્ષા વચ્ચેનું સંતુલન આગામી વર્ષોમાં વિશ્વ માટે સૌથી મોટો પડકાર બની શકે છે.
