અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે સ્કૂલના ડ્રેસ કોડ અને શિસ્ત અંગે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિર્ધારિત યુનિફોર્મ સાથે વધારાનો હેડસ્કાર્ફ, દુપટ્ટો કે હિજાબ પહેરવાની માગને વિદ્યાર્થી પોતાના અધિકાર તરીકે કરી શકે નહીં. સ્કૂલનો ડ્રેસ કોડ તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે સમાન રીતે લાગુ થવો જોઈએ, તેમ કોર્ટે જણાવ્યું છે.
જસ્ટિસ જે.જે. મુનીર અને જસ્ટિસ ઈન્દ્રજીત શુક્લાની ખંડપીઠે પ્રયાગરાજની ટેગોર પબ્લિક સ્કૂલની વિદ્યાર્થીની સુકના રિઝવીની અરજી ફગાવીને આ નિર્ણય આપ્યો હતો. વિદ્યાર્થીનીએ યુનિફોર્મ સાથે હિજાબ પહેરીને વર્ગખંડમાં બેસવાની મંજૂરી માગી હતી.
યુનિફોર્મ નક્કી કરવાનો અધિકાર સ્કૂલનો
કોર્ટે કહ્યું કે યુનિફોર્મ નક્કી કરવાનો પ્રાથમિક અધિકાર સ્કૂલ મેનેજમેન્ટનો છે. અગાઉ કોઈ કારણસર સ્કૂલે વિદ્યાર્થીનીને સ્કાર્ફ પહેરવાની છૂટ આપી હોય તો તેનાથી તેને હંમેશા સ્કાર્ફ પહેરવાનો કાયદેસર અધિકાર મળી જતો નથી.
હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે યુનિફોર્મનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે સમાનતા અને એકરૂપતા જાળવવાનો છે. દરેક વિદ્યાર્થીને પોતાની પસંદગી પ્રમાણે યુનિફોર્મમાં ફેરફાર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે તો ડ્રેસ કોડની મૂળ વિભાવના જ નબળી પડી શકે છે.
હિજાબ અનિવાર્ય ધાર્મિક પ્રથા હોવાનો પૂરતો પુરાવો નહીં
ખંડપીઠે કર્ણાટક હાઈકોર્ટની પૂર્ણપીઠના **‘રેશમ વિરુદ્ધ કર્ણાટક રાજ્ય’**ના ચુકાદા સહિતના અન્ય ન્યાયિક નિર્ણયોને ધ્યાનમાં લીધા હતા. કોર્ટે કહ્યું કે અરજીમાં એવો પૂરતો ધાર્મિક આધાર અથવા પુરાવો રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી, જેના આધારે હેડસ્કાર્ફ પહેરવો ઈસ્લામની અનિવાર્ય ધાર્મિક પ્રથા હોવાનું સાબિત થાય.
યુનિફોર્મથી સમાનતા જળવાય છે
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું કે સ્કૂલ યુનિફોર્મ વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચેના દેખીતા ભેદભાવને ઘટાડીને સમાનતાપૂર્ણ શૈક્ષણિક વાતાવરણ ઊભું કરે છે. જો વ્યક્તિગત આધારે યુનિફોર્મમાં ફેરફાર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે તો સ્કૂલની શિસ્ત અને યુનિફોર્મની એકરૂપતા પર અસર થઈ શકે છે.
શું હતો મામલો?
વિદ્યાર્થીનીએ ધોરણ 10 સુધી આ જ સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. ધોરણ 11માં ફરી પ્રવેશ લેતી વખતે સ્કૂલ પ્રશાસને તેને નિર્ધારિત ડ્રેસ કોડનું પાલન કરવા કહ્યું હતું. સાથે જ હિજાબ પહેરીને વર્ગખંડમાં બેસવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
સ્કૂલ તરફથી જણાવાયું હતું કે અહીં વિવિધ ધર્મોના વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે અને કોઈ એક વિદ્યાર્થીને યુનિફોર્મમાં વિશેષ છૂટ આપવાથી સંસ્થાની શિસ્ત પ્રભાવિત થઈ શકે છે. હાઈકોર્ટે આ દલીલોને ધ્યાનમાં લઈને વિદ્યાર્થીનીની અરજી ફગાવી દીધી છે.
