EOS-06 સેટેલાઈટે પેસિફિક મહાસાગરમાં ફેરફારો ઝડપ્યા : આગામી મહિનાઓમાં સિસ્ટમ વધુ મજબૂત થવાની શક્યતા, ચોમાસા પર અસરની આશંકા
નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક હવામાનમાં મોટા ફેરફારની શક્યતા વચ્ચે પેસિફિક મહાસાગરમાં અલ નીનોની સ્થિતિને લઈને ચિંતાજનક સંકેતો મળી રહ્યા છે. ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO)ના EOS-06 સેટેલાઈટે પેસિફિક મહાસાગરમાં થઈ રહેલા ફેરફારોને નોંધ્યા છે. સેટેલાઈટ તસવીરોમાં સમુદ્ર અને વાતાવરણમાં બદલાતી સ્થિતિના સંકેતો મળ્યા છે.
પૃથ્વીની સપાટીથી આશરે 741 કિમી ઊંચાઈએ રહેલા ભારતીય સેટેલાઈટ દ્વારા આ તસવીરો લેવામાં આવી છે. તસવીરોમાં પેસિફિક મહાસાગરમાં થઈ રહેલી હલચલને બારીકાઈથી નિહાળી શકાય છે. ISRO દ્વારા અલ નીનો સાથે જોડાયેલી આ સિસ્ટમની મુવમેન્ટ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
અલ નીનોની અસર માત્ર પેસિફિક મહાસાગર પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી. તેની અસર વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલી, વરસાદની પેટર્ન અને ખાસ કરીને ભારતીય ચોમાસા પર પણ જોવા મળી શકે છે. તેથી ISROના સેટેલાઈટ દ્વારા અત્યારથી જ પેસિફિકમાં થઈ રહેલા ફેરફારોનું નિરીક્ષણ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે હાલમાં જે સિસ્ટમ વિકસતી જોવા મળી રહી છે તે આવનારા મહિનાઓમાં વધુ મજબૂત બની શકે છે. જો આ સિસ્ટમ ઝડપથી મજબૂત બને છે તો તેની અસર વિશ્વના વિવિધ વિસ્તારોના હવામાન પર પડી શકે છે. જોકે તેની વાસ્તવિક અસર કેટલી રહેશે તે આગામી મહિનાઓમાં સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થયા બાદ જાણી શકાશે.
આ સંકેતો વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO)ના અગાઉના અનુમાન સાથે પણ જોડાઈ રહ્યા છે. જૂન 2026માં WMOએ ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં અલ નીનો વિકસવાની શક્યતા 80 ટકા સુધી હોવાનું જણાવ્યું હતું. જુલાઈના અંત સુધીમાં આ સ્થિતિ ઝડપથી મજબૂત થવાના સંકેતો મળ્યા હોવાનું પણ અનુમાનમાં જણાવાયું હતું.
હવે ઓક્ટોબર મહિનો મહત્વનો બની શકે છે. અલ નીનોની સિસ્ટમ કેટલી મજબૂત બને છે અને તેની અસર વરસાદ તથા ભારતીય ચોમાસાની પેટર્ન પર કેવી રીતે પડે છે તેના પર વૈજ્ઞાનિકો અને હવામાન નિષ્ણાતોની નજર રહેશે. પેસિફિક મહાસાગરમાં હાલની હલચલને કારણે આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક હવામાનમાં ફેરફાર અંગેની ચર્ચા વધુ તેજ બનવાની શક્યતા છે.
