15 ઓક્ટોબરથી રૂ.2 હજારથી વધુના પસંદગીના વેપારી વ્યવહારો પર 0.4% MDR; માત્ર 17% વેપારીઓ જ ચાર્જ સ્વીકારવા તૈયાર
નવી દિલ્હી: UPI પેમેન્ટ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાની જાહેરાત બાદ વેપારીઓમાં ચિંતા વધી છે. 15 ઓક્ટોબરથી રૂ.2,000થી વધુના પાત્ર વેપારી UPI વ્યવહારો પર 0.4% MDR લાગુ થવાનો છે. જોકે, આ ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી સીધો વસૂલવાનો નહીં પરંતુ વેપારી પક્ષે ચૂકવવાનો રહેશે.
આ નિર્ણયને લઈને કરાયેલા એક સર્વેમાં વેપારીઓનો મોટો હિસ્સો ચાર્જ ચૂકવવા તૈયાર ન હોવાનું સામે આવ્યું છે. દેશના 242 જિલ્લાઓમાં 32 હજારથી વધુ વેપારીઓ અને બિઝનેસ ફર્મ્સ પાસેથી પ્રતિસાદ લેવામાં આવ્યો હતો. તેમાં માત્ર 17 ટકા વેપારીઓએ 0.4 ટકા MDR સાથે UPI સ્વીકારવા તૈયારી દર્શાવી હતી.
ચાર્જની ગણતરી અને વસૂલાતને લઈને સવાલ
નવા નિયમથી વેપારીઓ માટે પેમેન્ટની ગણતરી અને હિસાબ-કિતાબમાં નવી પ્રક્રિયા ઉમેરાશે. ઉદાહરણ તરીકે, રૂ.3,000ના પાત્ર UPI વ્યવહારમાં 0.4 ટકા પ્રમાણે રૂ.12 MDR બને છે, જ્યારે રૂ.50,000ના વ્યવહારમાં રૂ.200 ચાર્જ થાય છે.
વેપારીઓમાં સવાલ એ પણ છે કે MDRની વસૂલાત બાદ આ રકમ સંબંધિત બેન્ક, પેમેન્ટ એપ અને અન્ય પેમેન્ટ સંસ્થાઓ વચ્ચે કેવી રીતે પહોંચશે અને તેનો હિસાબ કઈ રીતે રાખવો પડશે. સમગ્ર પ્રક્રિયા ડિજિટલ હોવા છતાં વેપારીઓએ પોતાના વ્યવહારોનો કેટલો રેકોર્ડ જાળવવો પડશે તે અંગે પણ ચર્ચા છે.
ગ્રાહક અન્ય વિકલ્પ તરફ વળશે?
વેપારીઓ માટે બીજી મોટી ચિંતા એ છે કે UPIના વધારાના ખર્ચની અસર વ્યવસાય પર કેવી રીતે પડશે. ગ્રાહક પાસેથી આ ચાર્જ સીધો વસૂલવાની જોગવાઈ ન હોવા છતાં વેપારીઓ પોતાના ખર્ચની ભરપાઈ માટે અન્ય વિકલ્પો અપનાવે છે કે કેમ તે જોવાનું રહેશે.
હાલમાં રૂ.2,000 સુધીના પાત્ર વેપારી વ્યવહારો અને વ્યક્તિથી વ્યક્તિના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર આ MDR લાગુ થવાનો નથી. તેમ છતાં મોટા વ્યવહારોમાં UPIનો ઉપયોગ કેટલો જળવાઈ રહેશે અને વેપારીઓ અન્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ માધ્યમો તરફ વળશે કે નહીં તે આગામી સમયમાં મહત્વનો મુદ્દો બની શકે છે.
