ચોમાસામાં ઈન્ફ્લુએન્ઝાનો પ્રકોપ વધ્યો; હોસ્પિટલ કરતાં હવે ઘરબેઠા ફ્લૂ શોટની માંગ, રેપિડ ટેસ્ટિંગ માટે પણ ધસારો
નવી દિલ્હી, 28: ચોમાસાની સિઝન શરૂ થતાં જ દેશમાં H1N1 સહિત સીઝનલ ઈન્ફ્લુએન્ઝાના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. વધતા કેસોની સીધી અસર હવે ફ્લૂ વેક્સીનની માંગ પર પડી છે. દેશમાં ફ્લૂ વેક્સીનના વેચાણમાં ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ લગભગ ત્રણ ગણો ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યારે જુલાઈની સરખામણીમાં પણ વેચાણ બમણાથી વધુ થયું હોવાનું જાણવા મળે છે.
H1N1ના વધતા કેસોને કારણે લોકોમાં ફ્લૂ સામે રક્ષણ મેળવવાની જાગૃતિ વધી છે. હવે ઘણા લોકો હોસ્પિટલ કે ક્લિનિકમાં જવાને બદલે ઘરબેઠા જ ફ્લૂ વેક્સીન અને ટેસ્ટિંગની સુવિધા મેળવી રહ્યા છે. બીજી તરફ મોટી કોર્પોરેટ કંપનીઓ પણ પોતાના કર્મચારીઓ માટે ફ્લૂ વેક્સીન બુક કરાવી રહી હોવાથી અનેક શહેરોમાં વેક્સીનના પુરવઠા પર દબાણ વધ્યું છે.
H1N1ના કેસોમાં છ ગણો ઉછાળો
આ વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન H1N1ના કેસોમાં અગાઉના વર્ષોની સરખામણીમાં આશરે છ ગણો વધારો નોંધાયો હોવાનું જણાવાયું છે. તાવ, ઉધરસ, શરદી અને શરીરમાં દુખાવો જેવા લક્ષણો સાથે દર્દીઓની સંખ્યા વધતાં હોસ્પિટલ અને ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરોમાં પણ ફ્લૂ સંબંધિત તપાસની માંગ વધી છે.
જોકે તબીબી નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સીઝનલ ઈન્ફ્લુએન્ઝાના મોટાભાગના કેસ સામાન્ય રીતે હળવા હોય છે અને અનાવશ્યક ગભરાટ રાખવાની જરૂર નથી.
ઘરે જ નર્સ આવીને આપી રહી છે વેક્સીન
ફ્લૂ વેક્સીન માટે લોકોની બદલાતી પસંદગી પણ જોવા મળી રહી છે. ડિજિટલ હેલ્થ પ્લેટફોર્મ્સ મારફતે હવે ઘરે જ ફ્લૂ શોટ મેળવવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ બની છે.
ટાટા 1mg, એપોલો હોમકેર અને ફાર્મઈઝી જેવા પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા બુકિંગની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે. બુકિંગ કર્યા બાદ તાલીમબદ્ધ નર્સ અથવા આરોગ્યકર્મી ઘરે પહોંચીને વેક્સીન આપે છે.
આ સુવિધાને કારણે ખાસ કરીને વ્યસ્ત લોકો, પરિવારના સભ્યો અને વયસ્કો માટે હોસ્પિટલ કે ક્લિનિકની મુલાકાત લીધા વગર વેક્સીન લેવાનું સરળ બન્યું છે.
2026-27ની નવી ફ્લૂ વેક્સીનની માંગ પણ વધી
ફ્લૂ વેક્સીનની વધતી માંગનું એક કારણ બજારમાં આવેલી 2026-27ની અપડેટેડ ફ્લૂ વેક્સીન પણ હોવાનું જણાવાયું છે. ઈન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસમાં સમયાંતરે ફેરફાર થતો હોવાથી ફ્લૂ વેક્સીનને પણ નવી સિઝન પ્રમાણે અપડેટ કરવામાં આવે છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા એટલે કે WHOની ભલામણોને ધ્યાનમાં રાખીને વેક્સીનમાં જરૂરી ફેરફાર કરવામાં આવે છે, જેથી તે સમયગાળામાં ફેલાતા નવા અથવા બદલાયેલા વાયરસ સામે વધુ યોગ્ય રક્ષણ મળી શકે.
કંપનીઓએ કર્મચારીઓ માટે બુકિંગ શરૂ કર્યું
H1N1 અને સીઝનલ ફ્લૂના વધતા કેસો વચ્ચે હવે કોર્પોરેટ જગત પણ સક્રિય થયું છે. વિવિધ કંપનીઓ પોતાના કર્મચારીઓ માટે ફ્લૂ વેક્સીનેશનનું આયોજન કરી રહી છે.
વ્યક્તિગત ગ્રાહકોની સાથે કોર્પોરેટ તરફથી પણ મોટા પ્રમાણમાં ઓર્ડર મળતા કેટલીક જગ્યાએ વેક્સીનની ઉપલબ્ધતા પર અસર પડી રહી છે. માંગ સતત વધતી રહે તો કેટલાક શહેરોમાં સપ્લાય વધુ પડકારરૂપ બની શકે છે.
વેક્સીનની સાથે ફ્લૂ ટેસ્ટિંગ માટે પણ ધસારો
H1N1ના કેસો વધતાં માત્ર વેક્સીન જ નહીં પરંતુ ફ્લૂના રેપિડ મોલેક્યુલર ડાયગ્નોસ્ટિક ટેસ્ટની માંગમાં પણ મોટો વધારો થયો છે.
મેટ્રો શહેરો ઉપરાંત હવે ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાંથી પણ ઈન્ફ્લુએન્ઝા ટેસ્ટિંગ માટે ઓર્ડર મળી રહ્યા છે. ઈન્ફ્લુએન્ઝા-A, ઈન્ફ્લુએન્ઝા-B અને H3 જેવા સબટાઈપ્સની ઓળખ માટેના ટેસ્ટની માંગ વધી રહી છે.
સમયસર ટેસ્ટિંગ થવાથી દર્દીને કયા પ્રકારનો ચેપ છે તેની ઓળખ કરવામાં મદદ મળે છે અને ડોક્ટર યોગ્ય સારવાર અંગે વધુ સચોટ નિર્ણય લઈ શકે છે.
H1N1, ડેન્ગ્યુ કે ટાઈફોઈડ? લક્ષણો એકસરખા
ચોમાસામાં ફ્લૂ ઉપરાંત ડેન્ગ્યુ અને ટાઈફોઈડ જેવી બીમારીઓનું જોખમ પણ રહે છે. આ બીમારીઓમાં તાવ, શરીરમાં દુખાવો, નબળાઈ જેવા કેટલાક લક્ષણો એકસરખા હોવાથી શરૂઆતમાં ગૂંચવણ ઊભી થઈ શકે છે.
માત્ર લક્ષણોના આધારે દરેક વખતે ચોક્કસ નિદાન કરવું મુશ્કેલ બને છે. તેથી દર્દીની સ્થિતિ અને ડોક્ટરની સલાહ મુજબ જરૂરી ટેસ્ટ કરવામાં આવે તો બીમારીનું ચોક્કસ કારણ શોધવામાં મદદ મળી શકે છે.
કોને ફ્લૂથી વધુ સાવચેતી રાખવી?
તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ વૃદ્ધો, નાના બાળકો અને ઓછી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો માટે ઈન્ફ્લુએન્ઝા વધુ ગંભીર બની શકે છે. કેટલીક ગંભીર બીમારીઓ ધરાવતા લોકો માટે પણ ખાસ સાવચેતી જરૂરી છે.
આવા હાઈ-રિસ્ક લોકો માટે વાર્ષિક ફ્લૂ વેક્સીન અંગે ડોક્ટરની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આ ઉપરાંત હાથ વારંવાર ધોવા, ભીડવાળી જગ્યાઓમાં સાવચેતી રાખવી, બીમાર વ્યક્તિથી અંતર રાખવું અને જરૂરી હોય ત્યારે માસ્કનો ઉપયોગ કરવો પણ ચેપનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ICMRની અપીલ—ગભરાશો નહીં
H1N1ના વધતા કેસો વચ્ચે ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ એટલે કે ICMRના ડાયરેક્ટર જનરલ રાજીવ બહલે લોકોને ગભરાટ ન રાખવાની અપીલ કરી છે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ સીઝનલ ઈન્ફ્લુએન્ઝા સામાન્ય રીતે હળવો હોય છે. જોકે વૃદ્ધો, બાળકો અને ઓછી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકોમાં વધુ સાવચેતી જરૂરી છે.
આથી H1N1ના વધતા આંકડા જોઈને ગભરાવાની જગ્યાએ લક્ષણો દેખાય ત્યારે યોગ્ય તબીબી સલાહ લેવી, જરૂરિયાત મુજબ ટેસ્ટ કરાવવો અને હાઈ-રિસ્ક વ્યક્તિઓએ ફ્લૂથી બચવા માટે જરૂરી પગલાં ભરવા વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
એક તરફ H1N1ના કેસોમાં છ ગણો ઉછાળો, બીજી તરફ ફ્લૂ વેક્સીનની માંગમાં ત્રણ ગણો વધારો અને હવે રેપિડ ટેસ્ટિંગ માટે પણ ધસારો—ચોમાસામાં ઈન્ફ્લુએન્ઝાએ આરોગ્ય ક્ષેત્રની ચિંતા વધારી છે. જોકે નિષ્ણાતોની સલાહ સ્પષ્ટ છે: ગભરાટ નહીં, પરંતુ સાવચેતી અને સમયસર સારવાર જરૂરી છે.
