ઓગસ્ટમાં ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ 17.8% : બેંકોમાં રૂ.278.7 લાખ કરોડ જમા
વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધ અને અનિશ્ચિતતાના માહોલ વચ્ચે ભારતીયોએ શેરબજાર અને અન્ય રોકાણ સાધનો કરતાં બેંક થાપણોને વધુ મહત્વ આપ્યું છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારતમાં બેંક ડિપોઝિટમાં 17.8 ટકાની વાર્ષિક વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જે છેલ્લા એક દાયકામાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ હોવાનું સામે આવ્યું છે. જોકે, આ સમયગાળામાં બેંક ધિરાણની વૃદ્ધિમાં સામાન્ય ઘટાડો નોંધાયો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ સહિતના ઘટનાક્રમોને કારણે વૈશ્વિક નાણાં બજારોમાં ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં રિઝર્વ બેંક દ્વારા બિનનિવાસી ભારતીયો માટે વિદેશી ચલણમાં ડિપોઝિટને પ્રોત્સાહન આપતી યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજનાને કારણે વિદેશી નાણાંનો પ્રવાહ વધ્યો અને બેંક થાપણોમાં જોરદાર વધારો થયો.
રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશી ચલણ નોન-રેસિડેન્ટ ડિપોઝિટ હેઠળ આવેલી રકમમાંથી 48.5 ટકા પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે આવી છે, જ્યારે 42 ટકા રકમ ત્રણ વર્ષ માટે જમા થઈ છે. બાકીની રકમ ચાર વર્ષ માટે આવી છે.
પખવાડિયામાં રૂ.9.4 લાખ કરોડનો નેટ વધારો
31 ઓગસ્ટે પૂરા થયેલા પખવાડિયામાં બેંક ડિપોઝિટમાં રૂ.9.4 લાખ કરોડનો નેટ વધારો થયો હતો. પરિણામે બેંકોમાં કુલ બાકી થાપણો વધીને રૂ.278.7 લાખ કરોડ થઈ ગયા છે.
રિઝર્વ બેંકની યોજના પહેલાં બેંકો માટે થાપણો વધારવા મોટો પડકાર હતો. ભારતીય રોકાણકારો વધુ વળતરની આશાએ શેરબજાર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સહિતના રોકાણ વિકલ્પો તરફ વળી રહ્યા હતા. તેના કારણે બેંકોની ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ પર દબાણ જોવા મળતું હતું.
ધિરાણ વૃદ્ધિ 19.4%થી ઘટીને 19.1%
બીજી તરફ બેંકોની ધિરાણ વૃદ્ધિમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. ગત ઓગસ્ટમાં ધિરાણ વૃદ્ધિ દર 19.4 ટકા હતો, જે આ વર્ષે ઘટીને 19.1 ટકા થયો છે.
ઓગસ્ટના અંતે બેંકોનું કુલ બાકી ધિરાણ રૂ.223.9 લાખ કરોડ રહ્યું હતું. જ્યારે ધિરાણ અને થાપણ વચ્ચેનો રેશિયો 80.32 ટકા નોંધાયો હતો. લગભગ તમામ ક્ષેત્રોમાં ધિરાણ વૃદ્ધિમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
આ રીતે, એક તરફ બેંકિંગ સિસ્ટમમાં થાપણોનો પ્રવાહ મજબૂત બન્યો છે, તો બીજી તરફ ધિરાણની ગતિમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાના માહોલમાં ભારતીય બેંકો માટે થાપણોમાં થયેલો આ વધારો મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
