અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ વગરના ચેક પર રોકનો દાવો, 31 ડિસેમ્બર સુધી જૂની ચેકબુક બદલાવવાની તક
બેન્કિંગ વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત અને ઝડપી બનાવવા માટે ચેકબુકને લઈને મહત્વનો ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો હોવાનો દાવો છે. 1 જાન્યુઆરી 2027થી અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ ધરાવતા ચેક જ માન્ય રહેશે અને ગ્રાહકોને 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં જૂની ચેકબુક બદલવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
કેટલીક બેન્કોએ નવી ચેકબુક જારી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હોવાનું જણાવાયું છે, જ્યારે અન્ય બેન્કો પણ ટૂંક સમયમાં નવી ચેકબુક આપવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકે છે.
= ₹50 હજારથી વધુના ચેક માટે નવો નિયમ
આ દાવા મુજબ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયાએ ગ્રાહકોને જાણ કરી છે કે 31 ડિસેમ્બર 2026 બાદ ₹50 હજાર અને તેથી વધુ રકમના એવા ચેક સ્વીકારવામાં નહીં આવે, જેના પર અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ ન હોય.
મોટા નાણાકીય વ્યવહારો માટે ચેકનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોએ તેથી પોતાની ચેકબુક અંગે બેન્ક પાસેથી સમયસર માહિતી મેળવી લેવી જરૂરી બનશે.
= શું છે અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ?
અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડમાં અક્ષરો અને અંકો બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ચેકની ઓળખ અને તેની ચકાસણીને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પ્રકારની વ્યવસ્થાથી ચેકમાં છેડછાડ અને નકલી ચેક મારફતે થતી છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
= નવી ચેકબુક માટે ચાર્જ પણ લાગશે
નવી ચેકબુક માટેનો ચાર્જ દરેક બેન્ક અને ખાતાના પ્રકાર પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. કેટલીક બેન્કોમાં નિર્ધારિત સંખ્યાના ચેક મફત આપવામાં આવે છે, જ્યારે ત્યારબાદ વધારાના ચેક માટે પ્રતિ પાનાં ચાર્જ વસૂલવામાં આવે છે.
= ચેક ક્લિયરિંગની પ્રક્રિયા પણ ઝડપી બની
બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં **Cheque Truncation System (CTS)**ના કારણે ચેક ક્લિયરિંગની પ્રક્રિયા અગાઉ કરતાં ઝડપી બની છે. તેમાં પેપર ચેકને એક બેન્કમાંથી બીજી બેન્કમાં ભૌતિક રીતે મોકલવાને બદલે તેની ઈલેક્ટ્રોનિક ઈમેજના આધારે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
આથી ચેક ક્લિયરિંગમાં લાગતો સમય ઘટે છે અને ચુકવણીની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બને છે.
= ગ્રાહકોએ શું કરવું?
જો તમે ચેક દ્વારા નિયમિત રીતે મોટા વ્યવહારો કરો છો, તો 31 ડિસેમ્બર પહેલાં પોતાની બેન્કનો સંપર્ક કરીને નવી ચેકબુક અને અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ અંગેની માહિતી મેળવી લેવી યોગ્ય રહેશે.
નોંધ: ઉપરોક્ત ₹50,000ની મર્યાદા અને 1 જાન્યુઆરી 2027થી ફરજિયાત કોડ અંગેનો દાવો તમારી આપેલી માહિતી પર આધારિત છે. અમલ પહેલાં સંબંધિત બેન્ક અથવા RBIની સત્તાવાર સૂચના તપાસવી જરૂરી છે.
