ઓડિશાના દરિયાકાંઠાથી આશરે 43 કિલોમીટર દૂર મહાનદી બેસિનના ઊંડા સમુદ્ર વિસ્તારમાં ONGCએ કુદરતી ગેસનો નવો ભંડાર શોધી કાઢ્યો છે. 18 સપ્ટેમ્બરના રોજ ‘28’ નામના કૂવામાંથી ગેસની શોધ થઈ હતી. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ત્રણ દિવસથી આ કૂવામાંથી સારા દબાણ અને ઝડપ સાથે સતત ગેસનો પ્રવાહ મળી રહ્યો છે.
આ શોધ ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. દેશમાં કુદરતી ગેસનું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધવાથી ભવિષ્યમાં આયાતી તેલ અને ગેસ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. સાથે જ દેશના આયાત બિલ પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. જોકે, કૂવામાં ગેસનો ચોક્કસ જથ્થો કેટલો છે અને તેનું વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન કેટલું આર્થિક રીતે વ્યવહારુ રહેશે તે અંગેનું ચિત્ર વધુ મૂલ્યાંકન બાદ સ્પષ્ટ થશે.
મહાનદી બેસિનમાં ‘28’ કૂવાનું ખોદકામ 25 જુલાઈથી શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ કૂવો આ વિસ્તારમાં ખોદવામાં આવનારા ચાર મુખ્ય કૂવાઓમાંથી પ્રથમ છે. ઊંડા સમુદ્રમાં હાઇડ્રોકાર્બનના સંભવિત ભંડારો શોધવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલા ‘સમુદ્ર મંથન’ અભિયાન અંતર્ગત આ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
સરકારે જુલાઈમાં 2030-31 સુધી ચાલનારા આ અભિયાન માટે રૂ. 84,084 કરોડના બજેટને મંજૂરી આપી હતી. અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ દેશના અણછૂયેલા અને ઓછા પ્રમાણમાં શોધાયેલા ઊંડા સમુદ્રી વિસ્તારોમાં તેલ અને કુદરતી ગેસના ભંડારો શોધવાનો છે.
આ જ મહાનદી વિસ્તારમાં 2024 દરમિયાન ‘ઉત્કલ’ અને ‘કોણાર્ક’ નામના ગેસ સંસાધનોની શોધ થઈ હતી. હવે નવી શોધ બાદ આ વિસ્તારોમાં એકીકૃત સુવિધાઓ ઊભી કરીને ગેસનું ઉત્પાદન ઝડપી અને ઓછા ખર્ચે શરૂ કરવાની શક્યતાઓ પણ તપાસવામાં આવી રહી છે.
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આ શોધને ભારતની ઊર્જા આત્મનિર્ભરતા તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું છે. મહાનદી બેસિનમાં આગામી તબક્કે વધુ શોધખોળ થવાની હોવાથી દેશમાં સ્થાનિક કુદરતી ગેસના ઉત્પાદનને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
