2026 બાદ 2027 પણ બની શકે આકરી ગરમીનું વર્ષ, ચોમાસાથી અર્થતંત્ર સુધી અસર
ગુજરાત સહિત ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં હવામાનની અનિયમિતતા વચ્ચે હવે અલ-નીનોને લઈને ચિંતાજનક આગાહી સામે આવી છે. બ્રિટનના મેટ ઓફિસે સંકેત આપ્યો છે કે પ્રશાંત મહાસાગરમાં વિકસી રહેલો અલ-નીનો એક સદીથી વધુ સમયનો સૌથી શક્તિશાળી પ્રસંગ બની શકે છે. તેની અસર 2027માં વૈશ્વિક તાપમાનને નવા રેકોર્ડ તરફ ધકેલી શકે છે.
= 2027માં તૂટશે ગરમીના રેકોર્ડ?
અલ-નીનોની અસર વૈશ્વિક તાપમાનમાં સામાન્ય રીતે થોડા સમયના વધારા સ્વરૂપે જોવા મળે છે. આ વખતે તેના કારણે 2027 વધુ ગરમ વર્ષ બની શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. મેટ ઓફિસના અનુમાન મુજબ 2027માં વૈશ્વિક તાપમાન 2024ના રેકોર્ડને પણ પાછળ છોડી શકે છે.
હાલના અનુમાનોમાં કેટલાક મોડલ પ્રશાંત મહાસાગરના તાપમાનમાં અત્યંત મોટો વધારો દર્શાવી રહ્યા છે. NOAA મુજબ 2026ના અંત સુધી ખૂબ જ શક્તિશાળી અલ-નીનોની સંભાવના 90 ટકાથી વધુ છે.
= પ્રશાંત મહાસાગર બની રહ્યો છે ‘હોટ ઝોન’
અલ-નીનોનું મુખ્ય કેન્દ્ર પ્રશાંત મહાસાગર છે. સમુદ્રના સપાટીના તાપમાનમાં સામાન્ય કરતાં અસાધારણ વધારો થઈ રહ્યો છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ ઓગસ્ટથી ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન અલ-નીનો વધુ મજબૂત બનવાની ધારણા છે અને તેની સાથે વિશ્વના અનેક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં વધુ તાપમાન રહેવાની શક્યતા છે.
= ભારતના ચોમાસા પર પડી શકે અસર
ભારત માટે આ સ્થિતિ ખાસ ચિંતાજનક છે. મજબૂત અલ-નીનોને કારણે ભારત સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં વધુ સૂકી સ્થિતિ સર્જાવાનું જોખમ રહે છે. મેટ ઓફિસે પણ ભારત માટે અલ-નીનો સાથે સૂકી પરિસ્થિતિનું જોખમ દર્શાવ્યું છે.
જો વરસાદની પેટર્ન વધુ અનિયમિત બને તો ખેતી, જળસંગ્રહ અને સિંચાઈ વ્યવસ્થા પર દબાણ વધી શકે છે. વરસાદની ઘટની સીધી અસર ખેડૂતોના ઉત્પાદન પર પડી શકે છે.
= ખેતીનું ઉત્પાદન ઘટ્યું તો મોંઘવારી વધશે
અલ-નીનોની અસર માત્ર હવામાન સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. વરસાદ અને તાપમાનમાં મોટા ફેરફારથી કૃષિ ઉત્પાદનને નુકસાન થઈ શકે છે. ખાદ્યપાકનું ઉત્પાદન ઘટે તો પુરવઠો ઘટી શકે અને ખાંડ, ચોખા, કોફી સહિતની વિવિધ કોમોડિટીના ભાવ પર અસર પડી શકે છે.
આ સ્થિતિમાં સામાન્ય માણસને એક તરફ ગરમી અને પાણીની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડે અને બીજી તરફ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થવાનો માર સહન કરવો પડે તેવી શક્યતા છે.
= દુનિયાભરના હવામાનમાં મોટો ફેરફાર
અલ-નીનોના કારણે વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદ, દુષ્કાળ, પૂર અને ગરમીની સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા વધી શકે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં દુષ્કાળનું જોખમ વધી શકે છે.
આથી પાણી, ખેતી, ખાદ્ય સુરક્ષા અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે પણ આગામી મહિનાઓમાં પડકારો વધી શકે છે.
= 2026-27 માટે મોટી ચેતવણી
હાલની આગાહીઓ ગંભીર છે, પરંતુ અલ-નીનોની ચોક્કસ મહત્તમ તીવ્રતા અને તેના સ્થાનિક પ્રભાવ અંગે હજુ અનિશ્ચિતતા છે. મેટ ઓફિસે પણ જણાવ્યું છે કે આગામી મહિનાઓમાં તેની તીવ્રતા અને અસર અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થશે.
જો આ આગાહીઓ મુજબ અલ-નીનો અત્યંત શક્તિશાળી બનશે, તો 2026-27નો સમયગાળો માત્ર ગરમી માટે નહીં પરંતુ ચોમાસું, ખેતી, પાણી, ખાદ્ય ભાવ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પણ મોટી કસોટી બની શકે છે.
