બિહારમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષામાં પેપરલીક અને કથિત ગેરરીતિના મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન દિવસેને દિવસે ઉગ્ર બની રહ્યું છે. એક મહિનાથી વધુ સમયથી વિવિધ માંગણીઓ સાથે આંદોલન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓએ આજે પટણામાં મોટો વિરોધ પ્રદર્શન યોજ્યો હતો. હજારો વિદ્યાર્થીઓ ગાંધી મેદાન ખાતે એકત્ર થયા બાદ રાજભવન તરફ કૂચ કરી હતી. ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી આવાસ તરફ આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતાં સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
વિદ્યાર્થીઓની કૂચને રોકવા માટે પોલીસે જે.પી. ગોલંબર પાસે વિશાળ બેરીકેડ ગોઠવ્યા હતા. જોકે મોટી સંખ્યામાં આવેલા વિદ્યાર્થીઓએ પોલીસના બેરીકેડ તોડી નાખ્યા હતા અને આગળ વધવાનું શરૂ કર્યું હતું. પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસે આંદોલનકારીઓ સામે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો અને તેમને વિખેરવા માટે વોટર કેનનનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસ કાર્યવાહી બાદ પણ અનેક વિદ્યાર્થીઓ પોતાની માંગણીઓ સાથે આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળ્યા હતા.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગ સરકારી ભરતી પરીક્ષામાં થયેલા પેપરલીક અને કથિત ગેરરીતિની નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવવાની છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે માત્ર પરીક્ષા રદ કરવાથી સમસ્યાનો ઉકેલ નહીં આવે. પેપરલીક પાછળનું સમગ્ર નેટવર્ક શોધવામાં આવે અને જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. આ માટે વિદ્યાર્થીઓ સમગ્ર મામલાની તપાસ સીબીઆઈને સોંપવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
આંદોલનકારીઓનું કહેવું છે કે સરકારી નોકરી માટે વર્ષો સુધી તૈયારી કરતા હજારો ઉમેદવારોના ભવિષ્ય સાથે કોઈ પ્રકારની ગેરરીતિ થવી ગંભીર બાબત છે. જો પરીક્ષાની પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિ થઈ હોય તો તેની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ અને જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ. વિદ્યાર્થીઓ મુખ્યમંત્રી સાથે સીધી મુલાકાત કરીને પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરવા અને સરકાર પાસેથી સ્પષ્ટ જવાબ મેળવવા માટે મુખ્યમંત્રી આવાસ તરફ કૂચ કરી રહ્યા હતા.
વિદ્યાર્થીઓના આ આંદોલનને બિહારના વિપક્ષના નેતા તેજસ્વી યાદવે પણ સમર્થન આપ્યું છે. તેમણે સરકારને વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ ગંભીરતાથી સાંભળવાની અપીલ કરી છે. વિપક્ષના સમર્થન બાદ આ મુદ્દો વધુ રાજકીય રીતે ગરમાયો છે અને સરકાર પર પણ દબાણ વધ્યું છે.
આ સમગ્ર મામલામાં ભરતી પરીક્ષાને લઈને સરકાર અને હાઈકોર્ટ વચ્ચેની કાનૂની સ્થિતિ પણ ચર્ચામાં છે. અગાઉ રાજ્ય સરકારે ભરતી બોર્ડની પરીક્ષાઓ રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. જોકે આ નિર્ણયને હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યા બાદ કોર્ટે સરકારના નિર્ણય પર સ્ટે આપ્યો હતો. જેના કારણે ભરતી પ્રક્રિયા મારફતે સરકારી નોકરી મેળવી ચૂકેલા કર્મચારીઓને હાલ રાહત મળી છે અને તેમની નોકરી સુરક્ષિત રહી છે.
હાઈકોર્ટના સ્ટે બાદ ભરતી પ્રક્રિયા અંગે કાનૂની સ્થિતિ અલગ દિશામાં આગળ વધી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ વિદ્યાર્થી સંગઠનો પોતાના આંદોલનને સતત વિસ્તારી રહ્યા છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે કોર્ટનો નિર્ણય પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ પેપરલીકના મૂળ કારણો અને જવાબદારો અંગે તપાસ થવી જરૂરી છે. આથી તેઓ સીબીઆઈ તપાસની માંગ સાથે રસ્તા પર ઉતરી રહ્યા છે.
ગાંધી મેદાનથી શરૂ થયેલી વિદ્યાર્થીઓની કૂચ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં યુવાનો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. પોલીસ દ્વારા અગાઉથી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી અને સંવેદનશીલ સ્થળોએ બંદોબસ્ત વધારવામાં આવ્યો હતો. જોકે વિદ્યાર્થીઓએ બેરીકેડ પાર કરી આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતાં પોલીસને બળપ્રયોગ કરવો પડ્યો હતો. લાઠીચાર્જ અને વોટર કેનનના ઉપયોગને કારણે થોડા સમય માટે સ્થિતિ વધુ તંગ બની હતી.
આંદોલનને કારણે બિહાર સરકાર સામે હવે મોટો પડકાર ઊભો થયો છે. એક તરફ વિદ્યાર્થીઓ પેપરલીકની નિષ્પક્ષ તપાસ અને સીબીઆઈ તપાસની માંગ પર અડગ છે, તો બીજી તરફ સરકાર માટે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ આંદોલનનો ઉકેલ નહીં આવે તો આગામી દિવસોમાં વિરોધ વધુ ઉગ્ર બનવાની શક્યતા છે.
સરકારી ભરતી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા જાળવવાનો મુદ્દો હવે આ સમગ્ર વિવાદના કેન્દ્રમાં છે. વિદ્યાર્થીઓનો આક્ષેપ છે કે ભરતી પરીક્ષામાં ગેરરીતિ થવાથી માત્ર એક પરીક્ષાનું નુકસાન થતું નથી, પરંતુ હજારો યુવાનોના વર્ષોનો અભ્યાસ અને મહેનત પણ અસરગ્રસ્ત થાય છે. તેથી સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરીને સાચા જવાબદારો સુધી પહોંચવાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે.
પટણામાં આજે જોવા મળેલા વિરોધે સરકાર સામે વિદ્યાર્થીઓના વધતા અસંતોષને સ્પષ્ટ કરી દીધો છે. હવે સરકાર વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરીને આંદોલનને શાંત કરે છે કે પછી આગામી દિવસોમાં વિરોધ વધુ ઉગ્ર બને છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
