ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામનેઈનો એક દુર્લભ વીડિયો સામે આવતા તેમના સ્વાસ્થ્યને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા ફરી તેજ બની છે. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી ફાર્સ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આ વીડિયોમાં 56 વર્ષીય મોજતબા એક ધાર્મિક શૈક્ષણિક સત્રમાં ભાગ લેતા જોવા મળી રહ્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે આ વીડિયોમાં તેમનો અવાજ પણ સંભળાય છે. જોકે વીડિયો ક્યારે રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યો હતો તેની તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી અને તેની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ પણ થઈ નથી.
ફાર્સના અહેવાલ મુજબ મોજતબા ખામનેઈ એક ધાર્મિક એકેડેમિક અભ્યાસ સત્રની અધ્યક્ષતા કરી રહ્યા હતા. વીડિયોમાં એક વિદ્યાર્થી પોતાના સંશોધનપત્ર અંગે રજૂઆત કરી રહ્યો છે ત્યારે મોજતબા તેને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળતા જોવા મળે છે. ત્યારબાદ તેઓ વિદ્યાર્થીના અભ્યાસ અંગે પ્રતિસાદ પણ આપતા નજરે પડે છે. લાંબા સમયથી જાહેર જીવનથી દૂર રહેલા મોજતબાનો આ વીડિયો સામે આવતા ઈરાનના રાજકીય વર્તુળોમાં પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
મોજતબા ખામનેઈની જાહેર હાજરી અંગે લાંબા સમયથી સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા હતા. ખાસ કરીને 28 ફેબ્રુઆરીના હુમલા બાદ તેઓ જાહેરમાં જોવા મળ્યા નહોતા. તેમના પિતા અયાતુલ્લા અલી ખામનેઈનું આ હુમલામાં મૃત્યુ થયું હતું. ત્યારબાદ મોજતબા ખામનેઈએ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકેની જવાબદારી સંભાળી હતી.
જોકે સર્વોચ્ચ નેતા તરીકેની જવાબદારી સંભાળતા પહેલા જ મોજતબાના સ્વાસ્થ્યને લઈને અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. હુમલા દરમિયાન તેઓ પણ ઘાયલ થયા હોવાની માહિતી બહાર આવી હતી. ખાસ કરીને તેમના ચહેરા પર ગંભીર ઈજા થઈ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલા બાદ તેમની સારવાર ચાલી રહી હોવાનું પણ અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું. ત્યારથી તેઓ જાહેર કાર્યક્રમોમાં જોવા ન મળતા તેમની તબિયતને લઈને વિવિધ અટકળો ચાલી રહી હતી.
હવે સામે આવેલા વીડિયોમાં મોજતબા શૈક્ષણિક વાતાવરણમાં જોવા મળતા હોવાથી તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગે કેટલીક અટકળોને વિરામ મળી શકે છે. તેમ છતાં આ વીડિયોને લઈને સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તેની તારીખ ઉપલબ્ધ નથી. એટલે આ વીડિયો તાજેતરમાં બનાવવામાં આવ્યો છે કે અગાઉનું રેકોર્ડિંગ છે તે સ્પષ્ટ નથી. ફાર્સે વીડિયો જાહેર કર્યો છે, પરંતુ તેની સ્વતંત્ર રીતે ચકાસણી થઈ નથી.
પિતાના મૃત્યુ બાદ સંભાળ્યું ઈરાનનું સર્વોચ્ચ પદ
અયાતુલ્લા અલી ખામનેઈના મૃત્યુ બાદ મોજતબા ખામનેઈ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા બન્યા છે. ઈરાનની રાજકીય વ્યવસ્થામાં આ પદને અત્યંત શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે. દેશની સુરક્ષા નીતિ, વિદેશ નીતિ અને મોટા વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો પર સર્વોચ્ચ નેતાની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે.
મોજતબાના નેતૃત્વમાં ઈરાન હવે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોના મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં નવા સર્વોચ્ચ નેતાની જાહેર હાજરી અને તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગેની દરેક માહિતી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્વ ધરાવે છે.
હુમલા બાદ જાહેરમાં ન આવ્યા
અહેવાલો અનુસાર હુમલા બાદ મોજતબા ખામનેઈએ જાહેર કાર્યક્રમોથી અંતર જાળવ્યું હતું. તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગે સત્તાવાર રીતે બહુ ઓછી માહિતી આપવામાં આવી હતી. જેના કારણે સોશિયલ મીડિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલોમાં તેમની સ્થિતિને લઈને વિવિધ દાવાઓ કરવામાં આવ્યા હતા.
હવે સરકારી સમાચાર એજન્સી દ્વારા તેમનો વીડિયો જાહેર કરવામાં આવતા ઈરાન તરફથી એક પ્રકારનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. વીડિયો દ્વારા મોજતબા સક્રિય હોવાનો સંકેત આપવાનો પ્રયાસ થયો હોવાની ચર્ચા છે. જોકે તેની પાછળનો સત્તાવાર હેતુ શું છે તે સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી.
વીડિયોની વિશ્વસનીયતા અંગે સવાલો યથાવત
મોજતબા ખામનેઈનો વીડિયો મહત્વપૂર્ણ હોવા છતાં તેના આધારે તેમની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો મુશ્કેલ છે. વીડિયો સાથે તારીખ કે સ્થળ અંગે સ્પષ્ટ વિગતો આપવામાં આવી નથી. ઉપરાંત, સ્વતંત્ર સ્ત્રોતો દ્વારા વીડિયોની પ્રમાણિકતા ચકાસવામાં આવી નથી.
આથી મોજતબા સંપૂર્ણ સ્વસ્થ છે કે હુમલા દરમિયાન થયેલી ઈજામાંથી હજુ સારવાર લઈ રહ્યા છે તે અંગે ચોક્કસ માહિતી કહી શકાય નહીં. આગામી દિવસોમાં ઈરાન સરકાર અથવા અન્ય વિશ્વસનીય સ્ત્રોતો તરફથી વધુ વિગતો સામે આવે તો તેમની હાલની સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
મોજતબા ખામનેઈનો લાંબા સમય બાદ સામે આવેલો આ વીડિયો એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કે તેમાં તેઓ માત્ર દેખાતા જ નથી, પરંતુ એક વિદ્યાર્થીની રજૂઆત સાંભળતા અને પ્રતિસાદ આપતા પણ જોવા મળે છે. તેમનો અવાજ પણ પહેલીવાર સંભળાયો હોવાના દાવાથી આ વીડિયોએ વધુ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને મધ્યપૂર્વની બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે મોજતબા ખામનેઈની ભૂમિકા આગામી સમયમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેવાની છે. તેથી તેમના સ્વાસ્થ્ય, જાહેર હાજરી અને આગામી રાજકીય નિર્ણયો પર હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર રહેશે.
