વધતી માંગ અને આયાત પર નિર્ભરતા વચ્ચે ભાવમાં તાત્કાલિક રાહત મુશ્કેલ
દેશમાં ખાદ્ય તેલના ભાવને લઈને આગામી તહેવારો દરમિયાન પણ રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે. તહેવારોની સિઝન નજીક આવતા રિફાઈનરીઓએ સ્ટોક વધારવાનું શરૂ કર્યું છે અને જુલાઈમાં ભારતની ખાદ્ય તેલની આયાત 10 મહિનાની ટોચે પહોંચી હતી.
જુલાઈમાં આયાતમાં 33%નો ઉછાળો
જુલાઈમાં ભારતે આશરે 14.8 લાખ ટન ખાદ્ય તેલની આયાત કરી હતી, જે જૂનની સરખામણીએ 33.3 ટકા વધુ છે. પામ ઓઈલની આયાતમાં લગભગ 50 ટકા અને સોયાબીન ઓઈલની આયાતમાં 31 ટકાનો વધારો થયો હતો. તહેવારો દરમિયાન માંગ વધવાની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને રિફાઈનરીઓ દ્વારા સ્ટોક વધારવામાં આવી રહ્યો છે.
સોયાબીન ઓઈલની આયાત રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાની શક્યતા
વૈશ્વિક પુરવઠાની સ્થિતિને કારણે ભારતીય ખરીદદારો સનફ્લાવર ઓઈલના બદલે સોયાબીન ઓઈલ તરફ પણ વળી રહ્યા છે. ઓગસ્ટમાં સોયાબીન ઓઈલની આયાત 6.2 લાખ ટન સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે, જે રેકોર્ડ સ્તર ગણાય છે.
વૈશ્વિક બજારની સીધી અસર
ભારત ખાદ્ય તેલની પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, સપ્લાય ચેઈન, યુદ્ધજન્ય વિક્ષેપો અને ફ્રેટ ખર્ચ જેવા પરિબળોની સીધી અસર સ્થાનિક બજાર પર પડે છે. રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષને કારણે બ્લેક સીમાંથી સનફ્લાવર ઓઈલના કેટલાક શિપમેન્ટમાં વિલંબ થતાં ભારતીય બજારમાં વૈકલ્પિક તેલની માંગ વધી છે.
તહેવારોમાં ઘરનું બજેટ વધશે
ઓગસ્ટથી નવેમ્બર દરમિયાન દેશમાં તહેવારોનો સમયગાળો હોવાથી ખાદ્ય તેલની માંગ સામાન્ય રીતે વધે છે. બીજી તરફ સ્થાનિક તેલીબિયાંનું ક્રશિંગ ધીમું પડતાં આયાત પર વધુ આધાર રાખવો પડી શકે છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ જુલાઈથી ઓક્ટોબર દરમિયાન ભારતની ખાદ્ય તેલની માસિક આયાત સરેરાશ 15 લાખ ટનની આસપાસ રહી શકે છે.
આ તમામ પરિબળોને જોતા નવો સ્થાનિક પાક બજારમાં આવે અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં નરમાઈ આવે ત્યાં સુધી ખાદ્ય તેલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે. ખાસ કરીને તહેવારો અને લગ્નની સિઝનમાં ગ્રાહકોના ઘરગથ્થુ બજેટ પર તેનો સીધો અસરકારક પડકાર બની શકે છે.
