માત્ર 8થી 12% નોકરીઓ પર જ અસરની શક્યતા; IT, શિક્ષણ અને હેલ્થકેર ક્ષેત્રને સૌથી વધુ લાભ મળશે
નવી દિલ્હી: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ભારતમાં રોજગારી છીનવી લેશે તેવી આશંકા વચ્ચે ગોલ્ડમેન સૅક્સના તાજેતરના અહેવાલે રાહતભરી તસવીર રજૂ કરી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, દેશમાં AI મોટાભાગે કર્મચારીઓની કાર્યક્ષમતા વધારશે અને લગભગ 42થી 48 ટકા નોકરીઓમાં ઉત્પાદકતા વધારતા સાધન તરીકે કામ કરશે, જ્યારે માત્ર 8થી 12 ટકા નોકરીઓ પર જ સીધી અસર થવાની સંભાવના છે.
અહેવાલ મુજબ, ભારતના બિન-ખેતી ક્ષેત્રના આશરે 17 ટકા કામોનું ઓટોમેશન શક્ય છે. જોકે તેનો અર્થ મોટા પાયે રોજગાર ખતમ થવો નહીં, પરંતુ કર્મચારીઓના કામને વધુ ઝડપી, સરળ અને અસરકારક બનાવવાનો છે.
AIનો સૌથી વધુ લાભ શિક્ષણ, હેલ્થકેર, મીડિયા, ફાઇનાન્સ અને પ્રોફેશનલ સર્વિસિસ જેવા જ્ઞાન આધારિત ક્ષેત્રોને મળશે. જ્યારે ક્લેરિકલ, ટેલિકોમ અને BPS ક્ષેત્રની રૂટિન કામગીરીમાં AIનો ઉપયોગ વધુ વધવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ, ઉત્પાદન, બાંધકામ અને ખાણકામ જેવા શારીરિક શ્રમ આધારિત ક્ષેત્રો પર તેની અસર મર્યાદિત રહેશે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે AIના વ્યાપક ઉપયોગથી આગામી દાયકામાં ભારતની શ્રમ ઉત્પાદકતામાં દર વર્ષે 0.4થી 0.8 ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. IT ક્ષેત્ર અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે પણ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં **ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs)**ના વિસ્તરણથી અંદાજે 7 લાખ નવી નોકરીઓ સર્જાઈ હોવાનું નોંધાયું છે.
અહેવાલમાં એ પણ જણાવાયું છે કે ભારતમાં AIના વિકાસ માટે સૌથી મોટો પડકાર કુશળ માનવબળ નહીં, પરંતુ ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે. હાલમાં વિશ્વની કુલ ડેટા સેન્ટર ક્ષમતામાં ભારતનો હિસ્સો માત્ર 1 ટકા છે, જ્યારે અમેરિકા પાસે 47 ટકા અને ચીન પાસે 25 ટકા હિસ્સો છે. AI ક્ષેત્રમાં ઝડપી પ્રગતિ માટે ડેટા સેન્ટર, કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા અને આધુનિક ડિજિટલ માળખામાં મોટા પાયે રોકાણ અનિવાર્ય હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
