આયાતનું પ્રમાણ ઘટ્યું છતાં વૈશ્વિક ભાવવધારાની અસર; જરૂરિયાતનું અડધું ક્રૂડ રશિયા પાસેથી ખરીદાયું
નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં આવેલા ભારે ઉછાળાએ ભારતના આયાત ખર્ચમાં મોટો વધારો કર્યો છે. **પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC)**ના તાજેતરના આંકડા મુજબ, જૂન મહિનામાં ભારતનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત બિલ 48 ટકા વધીને 14.7 અબજ ડોલર (અંદાજે ₹1.22 લાખ કરોડ) સુધી પહોંચી ગયું છે.
આશ્ચર્યજનક રીતે આ વધારો ત્યારે નોંધાયો છે જ્યારે દેશમાં ક્રૂડ ઓઈલની આયાતના જથ્થામાં ઘટાડો થયો છે. જૂન 2026 દરમિયાન ભારતે 18.9 મિલિયન ટન ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરી હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ 7.1 ટકા ઓછી છે. જોકે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલનો સરેરાશ ભાવ 69.77 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધીને 85.47 ડોલર થતાં આયાત ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા ભૂરાજકીય તણાવ અને પુરવઠામાં અવરોધને કારણે ભારતે વૈકલ્પિક સ્ત્રોતોમાંથી ખરીદી વધારી છે. જૂન મહિનામાં દેશે પોતાની કુલ જરૂરિયાતનું અંદાજે 50 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ રશિયા પાસેથી આયાત કર્યું હતું. ઉપરાંત વેનેઝુએલા, બ્રાઝિલ અને અંગોલામાંથી પણ આયાતમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ભારત હાલમાં પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 90 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ, 50 ટકા એલએનજી અને 60 ટકા એલપીજી વિદેશમાંથી આયાત કરે છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ત્રણ મહિના (એપ્રિલથી જૂન) દરમિયાન દેશનું કુલ ક્રૂડ ઓઈલ આયાત બિલ 61 ટકા વધીને 49.8 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું છે.
દેશમાં ઈંધણનો પુરવઠો અવિરત જળવાઈ રહે તે માટે સરકારે અગાઉથી જ ઈંધણની નિકાસ પર એક્સાઈઝ ડ્યુટી લાગુ રાખી છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડના ભાવ ઊંચા જ રહેશે તો તેની સીધી અસર આગામી સમયમાં ભારતના આયાત ખર્ચ અને ઊર્જા અર્થતંત્ર પર પણ જોવા મળી શકે છે.
