ઓપરેશન સિંદૂર પછી આજે 1 ફેબ્રુઆરીએ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પ્રથમ સામાન્ય બજેટ રજૂ કર્યું. તેમણે સંરક્ષણ બજેટ માટે 7.84 લાખ કરોડ રૂપિયા આપ્યા છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં 15% વધુ છે. આંકડા મુજબ, સંરક્ષણ બજેટમાં 1 લાખ કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે, જે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી વધુ છે. ગયા વર્ષે મે મહિનામાં પાકિસ્તાન સાથેના સંઘર્ષ પછી સંરક્ષણ બજેટમાં આ વધારાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી હતી, જેને સરકારે પૂર્ણ કરી દીધું છે. આ સ્ટોરીમાં વાંચો સંરક્ષણ બજેટનું સંપૂર્ણ ગણિત… 7.84 લાખ કરોડ રૂપિયાના સંરક્ષણ ખર્ચનો હિસાબ 2026-27 માટે કુલ સંરક્ષણ ખર્ચ 7.84 લાખ કરોડ રૂપિયા રાખવામાં આવ્યો છે. તેને ચાર ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે… 1. કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરમાં 22% નો વધારો સૌથી મોટો ઉછાળો કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરમાં છે. 2026-27 માં આ માટે 2.19 લાખ કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં 21.84% વધુ છે. તેનો ઉપયોગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સંપત્તિઓ, મશીનરી વગેરે પર થશે. ગયા વર્ષે તે 1.80 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો, જેને સુધારીને 1.86 લાખ કરોડ રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે. 2. રેવન્યૂ ખર્ચ 17% વધાર્યો રેવન્યૂ ખર્ચ માટે આ વર્ષે 3.65 લાખ કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 17.24% વધુ છે. તેનો ઉપયોગ દારૂગોળો, ઇંધણ, સમારકામ અને સ્ટાફના પગાર જેવા ખર્ચમાં થશે. 3. સંરક્ષણ પેન્શન પણ 6.5% વધુ સંરક્ષણ પેન્શન માટે 1.71 લાખ કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં 6.53% વધુ છે. આ નિવૃત્ત સૈનિકો અને તેમના પરિવારોને પેન્શન અથવા આર્થિક સહાય આપવામાં ખર્ચ કરવામાં આવશે. 4. સિવિલ ડિફેન્સમાં નજીવો ઘટાડો સિવિલ ડિફેન્સમાં આ વખતે નજીવો ઘટાડો થયો છે. ગયા વર્ષે તે 28,555 કરોડ રૂપિયા હતું, જે આ વર્ષે ઘટીને 28,426 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે. એટલે કે લગભગ 0.45%નો ઘટાડો. ડિફેન્સ બજેટ પર ઓપરેશન સિંદૂરની અસર બજેટ 2026-27માં ઓપરેશન સિંદૂરની અસર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. સરકારે સંરક્ષણ કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર એટલે કે હથિયારો અને મોટા ઉપકરણો પરના ખર્ચને 21.84% વધારીને 2.19 લાખ કરોડ રૂપિયા કરી દીધો છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું, ‘ઓપરેશન સિંદૂર પછી આ બજેટ દેશની સુરક્ષા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આનાથી સેનાની તૈયારીઓ વધુ મજબૂત બનશે.’ સરકારનું માનવું છે કે બદલાતી સુરક્ષા પરિસ્થિતિઓમાં સેનાને આધુનિક હથિયારો, બહેતર ટેકનોલોજી અને મજબૂત સપ્લાય સિસ્ટમની જરૂર છે. આ જ કારણ છે કે કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરમાં મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. બજેટ ભાષણ દરમિયાન નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ બદલાતી જિયો-પોલિટિક્સ અને પડકારોનો ઉલ્લેખ કર્યો. 114 રાફેલની ડીલ, નવા એરક્રાફ્ટ અને એન્જિન પર ખર્ચ રક્ષા બજેટમાં સૌથી વધુ ધ્યાન વિમાન અને એરો એન્જિન પર આપવામાં આવ્યું છે. આ માટે 63,733 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે. જ્યારે, નેવીના કાફલા માટે 25,024 કરોડ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા છે. આનાથી ફાઇટર જેટ, ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ, હેલિકોપ્ટર અને તેમના એન્જિન ખરીદવામાં આવશે અથવા અપગ્રેડ કરવામાં આવશે. આગામી વર્ષે ઘણા મોટા રક્ષા સોદા થવાના છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ભારત-ફ્રાન્સ વચ્ચે 114 રાફેલ જેટની ડીલ થવાની છે. ટૂંક સમયમાં ફ્રાન્સની એરોસ્પેસ કંપની ડસૉલ્ટ એવિએશન 18 રાફેલ જેટ તૈયાર સ્થિતિમાં ભારતને આપશે. જ્યારે, આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટમાં ઓછામાં ઓછું 60% કામ ભારતમાં જ થશે. એટલે કે મોટાભાગના સ્પેરપાર્ટ્સ અને પાર્ટ્સ બનાવવાનું કામ ભારતમાં કરવામાં આવશે. રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ માટે 17 હજાર કરોડ રૂપિયા રક્ષા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ પર પણ ખર્ચ વધારવામાં આવ્યો છે. આ માટે 17,250 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ રાખવામાં આવ્યું છે. આ રકમથી નવી ટેકનોલોજી, સ્વદેશી હથિયારો અને આધુનિક સિસ્ટમ વિકસાવવામાં આવશે. સરકાર ઈચ્છે છે કે ભારત માત્ર હથિયારો ખરીદે નહીં, પરંતુ બનાવે પણ. કસ્ટમ ડ્યુટી હટાવવાથી ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીને ફાયદો નાણા મંત્રીએ બજેટમાં વિમાન અને સંરક્ષણ ઉપકરણો બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા આયાતી કાચા માલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી હટાવી દીધી છે. આ નિર્ણયથી દેશની ડિફેન્સ અને એરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીને સીધો ફાયદો થશે. ઉત્પાદન સસ્તું થશે અને ખાનગી કંપનીઓનું રોકાણ વધશે. ડિફેન્સ બજેટમાં ભારત, ચીનથી પાછળ પણ પાકિસ્તાનથી આગળ ગયા વર્ષે ચીનનું સંરક્ષણ બજેટ લગભગ 247 બિલિયન ડોલર એટલે કે 22.6 લાખ કરોડ રૂપિયા રહ્યું. અનુમાન છે કે આ વર્ષે 2026માં તે 300 બિલિયન ડોલર એટલે કે 27 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોઈ શકે છે. જ્યારે પાકિસ્તાને પણ સંરક્ષણ બજેટમાં ઝડપી વધારો કર્યો છે. ગયા વર્ષે તેણે ઓપરેશન સિંદૂર પછી 81 હજાર કરોડનું ડિફેન્સ બજેટ રજૂ કર્યું, જે 2024 કરતાં 20% વધુ હતું. જોકે, 2025માં સંરક્ષણ બજેટમાં વધારા માટે પાકિસ્તાનને પોતાના કુલ બજેટમાં 7%નો ઘટાડો કરવો પડ્યો હતો. જ્યારે, ભારતે કુલ બજેટને પણ ગયા વર્ષ કરતાં લગભગ 8% વધારીને સંરક્ષણ બજેટને 15% વધાર્યું છે. —————————————– બજેટ સંબંધિત ભાસ્કરના આ સમાચાર પણ વાંચો… 1- બજેટ 2026, સસ્તું-મોંઘું- કેન્સરની 17 દવાઓ સસ્તી: EV, સોલર પેનલના ભાવ ઘટશે; દારૂ મોંઘો થઈ શકે છે, ટ્રેડિંગ પર ટેક્સ વધ્યો બજેટમાં હવે ફક્ત ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટીના ઘટવા-વધવાથી સામાનના ભાવ થોડા ઘણા ઉપર-નીચે થાય છે. મોટાભાગની વસ્તુઓના ભાવ GST કાઉન્સિલ નક્કી કરે છે. સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો 2- બજેટ 2026- ઇનકમ ટેક્સ યથાવત: બસ રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન હવે 31 ડિસેમ્બરને બદલે 31 માર્ચ સુધી ભરો, વિદેશ પૈસા મોકલવા પર હવે 2% ટેક્સ
બજેટમાં ઇનકમ ટેક્સને લઈને કોઈ મોટી જાહેરાત થઈ નથી. જોકે, રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ભરવાની તારીખ 31 ડિસેમ્બરથી વધારીને 31 માર્ચ કરવામાં આવી છે. જ્યારે, વિદેશ રૂપિયા મોકલવા પર હવે 5% ને બદલે 2% ટેક્સ લાગશે. સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો
